Historia Miasta Spišská Stará Ves [po pol. Stara Wieś Spiska]

Pierwsze  wzmianki o istnieniu miasta pochodzą z roku 1309 ( łacińska nazwa: Antiqua Villa). Miasto prawdopodobnie istniało jeszcze przed najazdem tatarskim w XIII wieku. Zasiedlone zostało ono w  XIV wieku w wyniku kolonizacyjnej działalności szlachty z  Brezowicy [po słow. Brezovica]. W roku 1337 popadło ono w zależność od  ziemian  z Czerwonego Klasztoru [po słow. Červený Kláštor]  i lechickich kartuzów. Do ich następców miasto należało aż do końca XIX wieku. Miasto było niegdyś miejscem spotkań władców Polski i Węgier podczas negocjacji  pokojowych. W roku 1423 spotkali się tutaj król Węgier Zygmunt i polski król Władysław, a w roku  1474 król Maciej Korwin i Kazimierz Jagieloński.

Miasto znajdowało się na ważnym szlaku handlowym, regularnie we wtorek odbywały się tutaj jarmarki, jego obywatele byli zwolnienii od opłat celnych i myta. Ponieważ w roku 1399 miejscowość uzyskała przywileje miasta ziemiańskiego, pozwolono importować, magazynować  i eksportować piwo, wino i inne napoje. W późniejszym okresie, jeszcze będąc pod panowaniem Węgier miasto zostało centrum powiatu.

W XV wieku miasto nękane było przez   Husytów, występowały również częste epidemie i klęski głodowe, a w XVIi XVIIwieku toczyły się tutaj walki między reformatami i  ich przeciwnikami. Upadek  miasta nastąpił po 1920 roku, kiedy to cała zachodnia część wtedy istniejącego powiatu przypadła Polsce (14 wsi). Miastem powiatowym pozostało aż do roku 1960, kiedy to włączono go do popradzkiego powiatu a od roku 1997 do powiatu  keżmarskiego. Dzisiejszy wizerunek miasta ukształtował się po silnym pożarze w roku 1878.

Zabytki i położenie miasta

Spišská Stará Ves z ilością obywateli 2300   jest trzecim najmniejszym miastem na Słowacji.

W mieście znajduje się szkoła podstawowa, gimnazjum oraz  podstawowa szkoła artystyczna. Miasto posiada ośrodek zdrowia, bibliotekę miejską,  znajduje się tutaj również placówka Urzędu pracy, Rejonowy Oddział Komendy Policji i przejście graniczne  w Łysej nad Dunajcem [po słow. Lysá nad Dunajcom] – która  jest częścią miasta.

Najważniejszym sakralnym zabytkiem miasta jest kościół rzymskokatolicki Wniebowstąpienia Panny Marii, pochodzący z 2 połowy XIV wieku, który poddano barokowej renowacji w roku 1772. Główny późnobarokowy ołtarz pochodzi z roku 1765. Z XVIII wieku pochodzą Kapliczka Trójcy Świętej, Kapliczka św. Fabiana i Sebastiana, i Kapliczka Przemienienia Pańskiego. W połowie XVIII wieku zbudowano pałac „Na Tridsiatku”. Początkowo był on zbudowany  w stylu barokowo – klasycystycznym, później – w roku 1860 był on poddany renowacji w stylu neoklasycystycznym.

Spišská Stará Ves jest doskonałą bazą wypadową do poznawania piękna i historii Zamagurza. Ogromną  atrakcją dla turystów jest znajdujący się niedaleko Czerwony Klasztor wraz z muzeum,  gdzie organizuje się tradycyjne imprezy masowe, oraz  spływy Przełomem  Dunajca na drewnianych tratwach. W okolicy znajdują się znane ośrodki narciarskie – Spišské Hanušovce i Jezersko,  zapewniające światne  warunki.